De cijfers liegen niet

Volgens recente cijfers van CBS steeg het ziekteverzuim in het derde kwartaal van 2025 naar 5,1%, tegenover tegenover 4,9% in dezelfde periode vorig jaar. Dat is het hoogste niveau in jaren.

Het aantal ziekmeldingen nam in oktober toe van 62 ziektemeldingen (sept 2025) naar naar 67 ziektemeldingen per 1.000 medewerkers – weer stijging van ruim 8% in één maand. Een deel van die stijging komt door griepachtige klachten en deze nemen in de wintermaanden alleen maar toe. De meeste mensen herstellen binnen een week, maar ook deze uitval kan de druk op andere werknemers fors verhogen.  En dus ligt het echte probleem dieper: langdurig verzuim. Verzuim dat langer dan zes weken duurt, is  de afgelopen jaren fors toegenomen. Hoewel deze groep kleiner is, vertegenwoordigt zij inmiddels driekwart van alle verzuimdagen. De gemiddelde duur van een stressgerelateerde uitval is inmiddels ruim acht maanden.

Wat zegt dit over de werkvloer?

De cijfers laten zien dat het niet alleen gaat om méér ziekmeldingen, maar vooral om langere en zwaardere uitval.
Organisaties hebben steeds vaker te maken met medewerkers die langdurig uitvallen door stress, overbelasting of onduidelijke rolverdeling.
En dat is geen incident: langdurig verzuim is meestal het resultaat van structurele oorzaken, zoals:

• Hoge werkdruk zonder voldoende hersteltijd
• Onvoldoende duidelijkheid over taken en verantwoordelijkheden
• Gebrek aan preventiebeleid of actuele RI&E
• Te late signalering van mentale of fysieke klachten

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Langdurig verzuim raakt niet alleen de medewerker, maar de hele organisatie. Productiviteit daalt, werkdruk bij collega’s stijgt, en de herstelkosten lopen op.
Een zieke medewerker kost gemiddeld 250 tot 400 euro per dag aan directe en indirecte verzuimkosten.
Bij langdurig verzuim kan dat oplopen tot tien- tot honderdduizenden euro’s per jaar, afhankelijk van de organisatiegrootte en functies.
Toch zijn veel oorzaken goed te beïnvloeden. De sleutel ligt in vroegtijdig inzicht en een structurele preventieve aanpak.

Vroegtijdig inzicht begint bij een actuele RI&E. Een actuele Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) is veel meer dan een wettelijke verplichting. Het is hét instrument om risico’s vroeg te signaleren – van fysieke belasting tot psychosociale werkdruk (PSA). Een goede RI&E helpt je om vragen te beantwoorden als:

• Waar ligt de grootste mentale belasting binnen ons team?
• Zijn er signalen van structurele overbelasting of onveiligheid?
• Worden de acties uit het plan van aanpak écht opgevolgd?

Wanneer deze inzichten gekoppeld worden aan verzuimdata en gesprekken met medewerkers, ontstaat er een compleet beeld. Dat maakt het mogelijk om gerichte preventieve maatregelen te nemen.

Concreet aan de slag: 6 stappen om langdurig verzuim te voorkomen

1. Analyseer verzuimduur, niet alleen verzuimpercentage
Kijk naar trends in meldingen die langer dan zes weken duren. Die bepalen de grootste kostenpost.

2. Wees alert naar de belasting van het overige personeel door het verzuim. Kijk samen naar welke taken prioriteit hebben en voorkom dat de druk bij collega’s verder toeneemt door ziekteverzuim van anderen.

3. Zorg voor preventieve maatregelen, zoals het stimuleren van thuiswerken bij verkoudheidsklachten en het vaker luchten van ruimtes.

4. Koppel signalen aan risico’s uit de RI&E
Herken herhaalde klachten, onduidelijke taakverdeling of psychosociale druk als structurele risico’s.

5. Organiseer het gesprek vóór de ziekmelding
Zorg dat leidinggevenden periodiek het gesprek voeren over belastbaarheid, werkdruk en energie.

6. Maak preventie onderdeel van je beleid
Verwerk de uitkomsten van je RI&E actief in je verzuimbeleid, zodat je niet alleen reageert, maar voorkomt.

Meer weten?

Lees het volledige artikel van ArboNed via deze link en bekijk de verzuimcijfer van het CBS. Neem vrijblijvend contact op met een van onze adviseurs voor een verzuim- en RI&E-check.